بين 36 تا 46 فصل باشد . مأخذ اصلى بوندهشن نسك چهارم اوستا ( - دامداد ) بوده ، كه از ونديداد ، سپند نسك و چهرداد نسك مفقود هم بهره برده ، نيز بعض فقرات از يشتها مانند « زامياد ، تيشتر ، ناهيد » و جز اين‌ها برگرفته است « 1 » . بوندهشن يك دانشنامهء جامع كوچك است ، متضمّن مطالب فلسفى ، علمى ، تاريخى و جغرافى كه ذيل هريك از طبقات موضوعى مربوطه ياد خواهد شد ؛ ولى اينك مسائل و مباحث مبدأشناسى ( بخش‌هاى 2 تا 9 ) و معادشناسى ( بخش‌هاى 14 تا 19 ) - فصل‌هاى 30 تا 40 را شامل باشد . ( 3 ) . گزيده‌هاى زادسپرم ، كه پيشتر ( I ، 2 ) ياد شد ؛ طىّ فصلهاى 1 تا 4 مسائل « مبدأ » ، و طىّ فصلهاى 34 و 35 مطالب « معاد » شناسى آمده است . ( 4 ) . زند و هومن يسن ( - تفسير بهمن يشت ) يا على المشهور « بهمن يشت » ( ح / 4200 ك ) كه مبتنى بر « زند خرداد يشت ، زند اشتاد يشت » و « ستودگر نسك » اوستايى بالمرّه از اواخر سدهء چهارم پيش از ميلاد پديد آمده ، گويند كه متن اصلى اقدم آن حدود / 300 ق . م . تحرير گرديده ؛ و طىّ قرون و اعصار چهار بار مورد تبديل و تزييد شده است « 2 » . ( 5 ) . جاماسب نامگ ، پاسخ‌هاى موبد ژاماسپ ( وزير ) به پرسش‌هاى ويشتاسپ / گشتاسب ( پادشاه ) در باب تاريخ مذهبى ايران ، چگونگى يا ويژگىهاى اقوام ؛ و سرنوشت دين زردشتى كه به عنوان ديگر « پيشگويى گشتاسپ » هم نام‌بردار شده ، تحرير آن را بين سالهاى 100 ق . م . و 50 م دانسته‌اند ، كه ساموئل ادى معتقد است بايد هم از سدهء 3 پيش از ميلاد ( حدود 230 - 190 ق . م . ) باشد « 3 » . شرح يا تحريرى ديگر از آن به عنوان « يادگار جاماسبى » تداول يافته ، كه در جزو متون ادبى ياد خواهد شد . هم اينجا بايد گفت كه دو كتاب « زند و هومن يسن » ( 4 ) و « جاماسب‌نامه » ( 5 ) اساسا كتابهاى

--> ( 1 ) . بندهشن ( ايرانى ) ، گزارش دكتر مهرداد بهار ، تهران ، توس ، 1369 ، ص 13 . / زبان و ادبيات پهلوى ( تاواديا ) ، ص 91 - 104 / زبان پهلوى ( آموزگار - تفضّلى ) ، ص 20 / بندهشن هندى را هم رقيهء بهزادى به فارسى چاپ كرده است ( تهران ، 1368 ) Grundriss . . . ( West ) , pp . 98 - 102 . ( 2 ) . آيين شهريارى در شرق ( ساموئل ادى ) ، ص 39 و 569 - 570 / زند و هومن يسن ( صادق هدايت ) ، ص 12 - 14 . ( 3 ) . زبان و ادبيات پهلوى ( تاواديا ) ، ص 172 - 175 . / آيين شهريارى در شرق ( س . ادى ) ، ص 40 - 42 .